Mirasın Reddi (Reddi Miras) ve Mirasın Hükmen Reddi
Mirasçının kendisine kalan mirası kendi isteği ile reddetmesi mümkündür. Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesinde yasal ve atanmış mirasçıların kendilerine kalan mirası reddetme hakkı olduğu açıkça düzenlenmiştir. Mirasın reddi, mirasçının kendi iradesi ile yasal süre içerisinde miras hakkından vazgeçmesidir.
Süresi içerisinde reddedilmeyen miras Türk Medeni Kanunu’nun 610. maddesine göre kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılmaktadır. Mirasın reddedilme süresinin kaçırılması durumunda mirasçı mirası kabul etmek istemiyorsa; yalnızca şartların varlığı halinde mirasın hükmen reddi talep edilebilecektir.
Mirasbırakanın öldüğü tarihte kendi borçlarını ödemesinin mümkün olmadığı, başka bir anlatımla malvarlığının borçlarını karşılamaması durumu açıkça belliyse veya resmi olarak tespit edilmişse miras hükmen reddedilmiş kabul edilmektedir.
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Yasal Süre Ne Kadardır?
Miras, mirasbırakanın ölüm tarihinden itibaren üç ay içerisinde reddedilebilir. Mirasçılar için yasal süre mirasbırakanın mirasçısı olduğunu bilmek kaydı ile mirasbırakanın ölümünü öğrenmeleri ile başlayacaktır. İstisna olarak vasiyetname ile mirasçı belirlenmiş ise mirasın reddi için süre vefatı öğrenme tarihinden değil, belirlenen kişiye vasiyetin resmen bildirilmesinden itibaren başlayacaktır.
Mirası reddetmek isteyen mirasçı, mirasbırakanın son yerleşim yerinde bulunan Sulh Hukuk Mahkemesine kayıtsız ve şartsız olarak miras hakkından vazgeçtiğine ilişkin beyanını yazılı olarak bildirerek mirasbırakanın mirasçıları arasından çıkabilir. Ancak mirasın reddedilebilmesi için mirasçının, mirası kabul ettiğini gösterir işlemler yapmamış olması gerekmektedir. Ayrıca mirası reddetmek isteyen mirasçının amacı; kişisel alacaklılarının kendisine kalacak mirastan haklarını almalarını engellemek ise geçerli şekilde mirası reddetmiş olsa dahi alacaklıları tarafından bu işlemin iptalinin istenmesi mümkündür.
Mirasbırakanın en yakın tüm mirasçılarının, mirası reddetme durumu ise “En Yakın Mirasçıların Tamamı Tarafından Mirasın Reddi” başlığı altında incelenecektir.
Mirasın Hükmen Reddi Nasıl Uygulanır? Yasal Süre Ne Kadardır?
Mirasın hükmen reddi mirasbırakanın malvarlığının borçlarını karşılayamayacak durumda olmasının açıkça belli olması veya resmen tespit edilmesi halinde mümkün olduğunu zaten belirtmiştik. Mirasçılar, mirası herhangi bir şekilde kabul ettikleri anlamına gelecek davranışlarda bulunarak mirası örtülü olarak kabul etmemiş olmaları kaydıyla mirasın hükmen reddedilmiş sayılması talebinde bulunabilirler. Saydığımız şartların varlığı halinde mirasın hükmen reddedilmiş sayılması mahkemeden süre kısıtlaması olmaksızın istenebilecektir.
Mirasın hükmen reddi, Asliye Hukuk Mahkemesinde mirasbırakanın alacaklılarına karşı; mirasçılar tarafından açılacak bir dava türüdür. Mahkemenin mirasın hükmen reddi kararı vermesi ile mirasçılar mirasbırakanın mirasından feragat etmiş olurlar.
Mirası kabul anlamına gelecek işlemler yapan mirasçı, mirasın hükmen reddini talep edemeyecektir. Mirasın kabulü anlamına gelecek işlemlere Yargıtay kararları doğrultusunda birkaç örnek verecek olursak;
Murise ait aracın mirasçılar tarafından başkasına devredilmesi, mirası örtülü kabul anlamına gelmektedir. (Yargıtay 23. HD. E:2018, K:2019/2436 T:29.05.2019)
Miras bırakanın vergi borçlarını ödemek, terekeyi sahiplenme anlıma gelmektedir. (Yargıtay 14. HD E:2016/11054, K:2019/4855, T:28.05.2019)
Mirasın hükmen reddi kararına rağmen mirasçılar birlikte veya birbirinden bağımsız olarak kendi istekleriyle de mirası borca batık hali ile kabul edebilirler. Borca batık mirası kabul eden mirasçı veya mirasçılar kendi malvarlıklarının tamamı ile mirasbırakanın borçlardan sorumlu olurlar.
En Yakın Mirasçıların Tamamı Tarafından Mirasın Reddi
Türk Medeni Kanunu’nun 612. maddesinde, en yakın yasal mirasçılar tarafından reddedilen mirasın sulh hukuk mahkemesince iflâs hükümlerine tasfiye edileceği düzenlenmiştir. En yakın mirasçılardan anlaşılması gereken ise mirasbırakanın vefat ettiği tarihte ilk bakışta ve doğrudan doğruya mirasçı sıfatına sahip, diğer bir anlatımla alınacak veraset ilamında mirasçı olan kişilerdir. (Yargıtay 14. HD E:2018/4648, K:2021/4362, T:28.06.2021)
İflâs hükümlerine göre tasfiye edilen mirasın, yapılan tasfiye işleminden sonra borca batık olmadığı anlaşılır ise artan miktar mirası reddeden mirasçılara mirası reddetmemişler gibi verilecektir.
Türk Medeni Kanunu’nun 613. Maddesinde, mirasbırakanın altsoyunun tamamının mirası reddetmesi halinde; mirasbırakanın eşi hayatta ise tüm mirasın ona kalması için feragat edildiği kabul edilmektedir.
Yazımızda anlamını bilmediğimiz kelimeler varsa; “Miras Nedir? Mirasın Temel Kavramları Nelerdir?” başlıklı yazımızı buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.